Tuinen voor ouderen

Als tuin- en landschapsontwerper ontwerp je vele buitenruimten voor verschillende doelgroepen en gebruikers. Een van deze doelgroepen zijn onze ouders/ouderen, een vaak vergeten groep tuinliefhebbers.

Ouderen mensen kunnen nog een eigen tuin hebben of ze zijn woonachtig in aanleunwoningen, in verzorgingstehuizen e.d.

Een tuin of buitenruimte ontwerpen voor oudere heeft vele aspecten welke bepalend zijn van bij het wel of niet genieten van het buiten zijn. Gelukkig is er in Nederland ook enig onderzoek gedaan naar tuinen voor ouderen. Het buiten plaatsen van enkele beweegtoestellen maakt nog geen tuin voor ouderen. Ook is er een audit tool voor de ideale belevingstuin opgesteld gericht op mensen met dementie opgesteld door Nature Assisted Foundation. Klik hier om deze audit tool te downloaden.

Wie zich meer wil verdiepen in de technische en ruimtelijke details kan ik het boekje: Site planning and design fort he elderly aanbevelen. Issues, guidelines, and alternatives door Diane Y. Carstens.

Bij deze wil ik voor diegene die zich bezig houden met realisatie en beheer van tuinen voor ouderen de volgende punten onder de aandacht brengen:

1) Het zicht wordt veelal met de jaren minder

Toepassing van heldere kleuren en planten met een meer verticale groei en bloei. Ook geluid (planten die vogels aantrekken) en geurende planten worden belangrijker.

2) Het lichaam kan temperatuurverschillen niet zo snel meer opvangen

Toepassen van zitjes op het terrein in de schaduw, of gesitueerd in de vroege ochtendzon of late avondzon. Ook de aanwezigheid van water kan voor verkoeling zorgen tijdens warme zomers.

3) De sociale activiteit wordt vaak minder en er wordt minder gebruik gemaakt van het korte termijn geheugen

Het creëren van zitjes waar men elkaar kan ontmoeten, de sociale contacten kan onderhouden e.d. Bij voorkeur zoveel mogelijk windvrij en er moet wel wat te beleven zijn, dus niet achter in een hoekje. Ook blijkt dat planten die herinneringen opwekken geheugenverlies tegengaan. Pas dus planten toe die 60-80 jaar geleden veel werden toegepast, zoals Boerenjasmijn, Sering, Forsythia e.d.

4) Gevoel van veiligheid speelt een belangrijke rol

Hekwerk en muren om het terrein versterken het gevoel van veiligheid. Het moet alleen weer niet zo worden toegepast dat men het gevoel krijgt opgesloten te zitten. Ook een goed lichtplan behoort bij de voorbereiding te worden opgesteld.

5) Paden stelsel en kwaliteit daarvan

Het padenstelsel moet zodanig zijn ontworpen dat men niet kan verdwalen en de uitvoering en beheer dienen zorg te dragen dat het vlak is en dat er geen uitstekende tegels of klinkers aanwezig zijn waarover men kan vallen.
Paden dienen geschikt te zijn voor rolstoelen en rollators. Materialisatie vergt de nodige aandacht en ervaring.

6) Spierkracht neemt veelal op oudere leeftijd af

De behendigheid wordt minder en het bukken en de mobiliteit neemt af, het zelf tuinieren, wordt steeds moeilijker. Een oplossing kan o.a. bredere en betere paden zijn, verhoogde plantenbakken waardoor minder bukken e.d.

7) Privacy

Het uitbannen van (verkeer)lawaai wordt veelal op prijs gesteld. Zicht op de omgeving echter wordt wel sterk gewaardeerd. Wij komen vaak tegen dat planten op de verkeerde plek staan, voor de ramen groeien en het zicht op de omgeving ontnemen. Vaak ook ontbreken rustige, afgebakende plekjes waar in alle rust van geur en kleur kan worden genoten.

8) Beplanting

De verticale bloemvormen vallen meer op dan horizontale. Ook geuren zijn belangrijk en dan vooral van die planten die 60-70 jaar geleden veel werden toegepast. Ik noem bijvoorbeeld de Boerenjasmijn, Sering, Aconitum, Delphinium, Kniphofia, Papaver, Narcissen, Blauwe druifjes en nog veel meer. Dit geldt in zijn algemeenheid dat de beplanting een thuis gevoel kan geven, zeker bij verzorgingshuizen.

Persoonlijk

Wat ik vaak zie is dat tuinen en terreinen bij verzorgingstehuizen vaak meer een kijkplaatje zijn dan een gebruiksruimte waar de bewoners tot activiteiten of verblijf worden gestimuleerd. Dat dit organisatorisch meer vergt dan alleen een paar bewegingstoestellen buiten neer te zetten of een Jeu de Boulle baan te realiseren leg ik u graag uit in een persoonlijk gesprek.

Naast bovengenoemde aandachtspunten zijn er nog vele punten om rekening mee te houden bij het inrichten, vormgeven en detailleren van buitenruimten bij verzorgingstehuizen. Veel tehuizen zijn gefuseerd en denk alleen welke mogelijkheden er zijn aan voor de corporate identity bij vormgeving en detaillering van de buitenruimte.

Vrijblijvende afspraak?

Ik maak hiervoor graag een vrijblijvende afspraak met u, ook voor andere terreinen die de nodige aandacht behoeven.

Hieronder enkele foto’s van een renovatie van een entreepartij bij ziekenhuis Bethesda te Hoogeveen. Transformatie van een fantasieloos grasveld naar een attractieve en representatieve entreepartij.

Graag tot ziens,

ing. Alexander Bijl
tuin- en landschapsontwerper

 

Wilt u meer weten? Bel 06 – 53 250 362 of mail me.

2 Comments

  1. Heel interessant! Ik ga volledig akkoord dat het gevoel van veiligheid echt belangrijk voor oude mensen is, vooral als het om mensen gaat die in zorginstellingen wonen. Maar ik wist niet dat het lichaam van oude mensen temperatuurverschillen snel kan niet opvangen! Ik ben nu op zoek naar zo’n instelling voor mijn tante omdat ik geen tijd heb om voor haar zelf te zorgen en ik hoop dat specialisten van de instelling alle deze details zullen weten en mijn tante zich goed daar zal voelen.

    • Dag Lauren,
      Dank voor je reactie.
      Ik denk dat je dit item onder de aandacht kan brengen bij de specialisten van de instelling. Veel bestuurders, ontwikkelaars of facilitair medewerkers zijn hiervan niet op de hoogte.

Geef een reactie